سایکوپای یک نرم‌افزار رایگان و متن‌باز (اوپن‌سورس) است که برای طراحی و اجرای آزمایش‌های روان‌شناسی و علوم شناختی ساخته شده و به پژوهشگران این امکان را می‌دهد که محرک‌های دیداری، نیداری یا لمسی را به‌دقت ارائه دهند، زمان واکنش شرکت‌کننده‌ها را اندازه‌گیری کنند و داده‌های رفتاری را ثبت کنند. این نرم‌افزار هم رابط کاربری گرافیکی (Builder) دارد که بدون نیاز به برنامه‌نویسی می‌توان آزمایش ساخت، و هم محیط کدنویسی (Coder) با پایتون برای طراحی آزمایش‌های پیچیده‌تر. همچنین با سرویس آنلاین می‌توان آزمایش‌ها را به صورت آنلاین منتشر کرد تا افراد از هرجای دنیا در آن‌ها شرکت کنند.

مهم‌ترین مزیت‌های سایکوپای این است که رایگان و متن‌باز است، دقت بالایی در زمان‌بندی (برای ثبت دقیق زمان واکنش) دارد، روی سیستم‌عامل‌های ویندوز، مک و لینوکس اجرا می‌شود و امکان طراحی آزمایش‌های آنلاین را هم فراهم می‌کند. کاربران اصلی آن دانشجویان و پژوهشگران روان‌شناسی، علوم اعصاب، علوم شناختی و طراحان تجربه کاربری (UX) هستند که می‌خواهند آزمایش‌هایی مانند تست‌های زمان واکنش، حافظه، توجه یا ادراک بینایی و شنوایی طراحی کنند. با چند کلیک ساده یا کمی کدنویسی، می‌توان آزمایش‌هایی ساخت که محرک‌ها را ارائه دهند و پاسخ‌ها را ثبت کنند.

به عنوان مثال، می‌توان آزمایشی طراحی کرد که در آن یک دایره قرمز روی صفحه نمایش داده شود و شرکت‌کننده با فشار دکمه واکنش نشان دهد و زمان واکنش او ثبت شود. سایکوپای با رابط کاربری ساده یا امکان برنامه‌نویسی پیشرفته، این فرایند را بسیار انعطاف‌پذیر می‌کند. برای اطلاعات بیشتر و دانلود نرم‌افزار می‌توانید به وب‌سایت رسمی آن به آدرس psychopy.org مراجعه کنید.

ساخت آزمون های شناختی در سایکوپای – اثر استروپ

آزمون استروپ یکی از معروف‌ترین آزمایش‌های روان‌شناختی است که برای سنجش کنترل شناختی، بازداری پاسخ و توانایی پردازش اطلاعات متناقض استفاده می‌شود. در این آزمون، نام رنگ‌ها با رنگی ناسازگار نوشته می‌شود (مثلاً واژه «قرمز» با رنگ آبی) و شرکت‌کننده باید رنگ واقعی نوشته را (نه معنای کلمه) اعلام کند. این آزمون نشان می‌دهد که چطور پردازش خودکار زبان می‌تواند در کار پردازش رنگ اختلال ایجاد کند، و بنابراین برای سنجش توانایی بازداری و تمرکز توجه به کار می‌رود.

در نرم‌افزار سایکوپای، می‌توان این آزمون را به‌صورت بصری طراحی کرد. ابتدا مجموعه‌ای از واژه‌های رنگ‌ها (مانند قرمز، آبی، سبز و زرد) تهیه می‌شود و هر واژه به‌صورت تصادفی با رنگی ناسازگار نمایش داده می‌شود. شرکت‌کننده باید با فشردن یکی از کلیدهای صفحه‌کلید که از قبل به هر رنگ اختصاص داده شده، رنگ واقعی واژه را انتخاب کند. سایکوپای با دقت زمانی بالا، هم پاسخ درست یا نادرست را ثبت می‌کند و هم مدت‌زمان واکنش را اندازه‌گیری می‌نماید.

در طراحی این آزمون با استفاده از بخش گرافیکی سایکوپای، می‌توان مراحل آزمایش را به‌صورت کشیدن و رها کردن اجزا تنظیم کرد؛ از جمله تعیین متن نمایشی، رنگ آن، زمان ارائه محرک و پاسخ‌گیر. اگر کاربر دانش بیشتری داشته باشد، می‌تواند با استفاده از کدنویسی در محیط کدنویس سایکوپای، شرایط تصادفی‌سازی، بازخورد و ثبت دقیق داده‌ها را نیز اضافه کند. در پایان، اطلاعات مربوط به واکنش‌ها، دقت پاسخ‌ها و زمان‌ها در یک پرونده خروجی ذخیره می‌شود که برای تحلیل‌های آماری استفاده خواهد شد.

در نرم‌افزار سایکوپای، پس از اجرای آزمایش و جمع‌آوری داده‌ها، پاسخ‌ها و زمان‌های واکنش شرکت‌کنندگان به‌صورت جدول‌های داده‌ای ذخیره می‌شوند. این داده‌ها معمولاً در قالب پرونده‌های متنی یا جدولی تهیه می‌شوند که شامل اطلاعاتی مانند شماره آزمون، نوع محرک، پاسخ داده‌شده، درستی یا نادرستی پاسخ، و زمان واکنش است. ثبت دقیق و ساختارمند داده‌ها این امکان را فراهم می‌کند که پژوهشگر بدون از دست دادن جزئیات، داده‌های خام آزمایش را نگهداری و آماده تحلیل کند.

همچنین پژوهشگر می‌تواند از روش‌های پیشرفته‌تر مانند تحلیل واریانس یا مدل‌های خطی استفاده کند تا اثر متغیرهای مستقل و تعامل آن‌ها را بر زمان واکنش و دقت پاسخ‌ها بررسی کند. داده‌های دقیق و ساختارمند خروجی سایکوپای، این امکان را می‌دهد که تحلیل‌های پیچیده‌تری انجام شود و نتایج علمی و قابل اعتماد به‌دست آید. به این ترتیب، سایکوپای نه‌تنها ابزار طراحی و اجرای آزمایش را فراهم می‌کند، بلکه بستر مناسبی برای جمع‌آوری داده‌های آماری قابل تحلیل و دقیق در پژوهش‌های روان‌شناسی و علوم شناختی است.

تماس با ما

شماره تلفن 09190274768 جهت پیام‌رسان‌های ایتا و whatsapp و telegram

email: amir1.fali@gmail.com